CBT (Terapia Poznawczo-Behawioralna) — Słownik ADHD

CBT (Terapia Poznawczo-Behawioralna) to najlepiej przebadana niefarmakologiczna metoda leczenia ADHD u dorosłych. Skupia się na konkretnych deficytach wykonawczych: zarządzaniu czasem, prokrastynacji, organizacji i regulacji emocji.

Na czym polega CBT dla ADHD

CBT dla ADHD różni się od klasycznej psychoterapii — nie koncentruje się na głębokich przekonaniach czy traumach, lecz na konkretnych deficytach wykonawczych charakterystycznych dla tego zaburzenia. Praca terapeutyczna obejmuje zarządzanie czasem i planowanie, organizację zadań i otoczenia, ograniczanie prokrastynacji, regulację emocji oraz radzenie sobie z impulsywnością. Sesje mają praktyczny charakter i obejmują ćwiczenia wdrażane bezpośrednio w codziennym życiu pacjenta.

Protokoły terapeutyczne

Dwa najlepiej udokumentowane programy CBT dla dorosłych z ADHD to program Safrena i program Solanto. Program Safrena (Harvard Medical School) obejmuje 12–15 indywidualnych sesji godzinnych i był badany w randomizowanych próbach kontrolowanych (RCT). Program Solanto (New York University) to 12 sesji grupowych skupionych na funkcjach wykonawczych, nagrodzony przez organizację CHADD. Obydwa programy są poparte badaniami naukowymi i uznanymi przez towarzystwa psychiatryczne.

Siła dowodów naukowych

Przegląd 221 metaanaliz przeprowadzony w 2025 roku (platforma EBI-ADHD) klasyfikuje CBT/interwencje poznawczo-behawioralne u dorosłych jako metodę o umiarkowanej pewności dowodów. To najwyższy poziom spośród wszystkich metod niefarmakologicznych w ADHD. Farmakoterapia (stymulanty) uzyskuje ocenę wyższą, ale CBT w połączeniu z lekami daje lepsze wyniki dla funkcji wykonawczych niż każda z metod stosowana osobno.

Wskazania i dostępność w Polsce

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego z 2024 roku wskazują CBT jako metodę zalecaną dorosłym z ADHD w ramach leczenia multimodalnego lub jako samodzielną terapię, gdy pacjent rezygnuje z farmakoterapii. CBT jest też uznawana za element leczenia kompleksowego wymaganego do uzyskania refundacji NFZ na leki dla dzieci (od kwietnia 2025). W Polsce terapia CBT dostępna jest głównie prywatnie, koszt sesji wynosi zazwyczaj 150–300 zł.